Gorączka Q

 


Gorączka Q, zwana także okopowym zapaleniem płuc, powoduje riketsja Coxiella burnetii rozpowszechniona na całym świecie, której rezerwuarem jest bydło rogate, owce i kozy. Patogenne riketsje wydalane są z mlekiem, moczem i kalem tych zwierząt.
Człowiek zaraża się najczęściej drogą kropelkową w wyniku wdychania riketsji z unoszącymi się cząstkami kurzu w miejscu przebywania zwierząt, a także podczas ukłucia kleszczy, które są przenosicielami tej riketsji. W województwie kieleckim i tarnobrzeskim 0,19% samic Ixodes ricinus zainfekowanych jest Coxiella burnetii.

 

Gorączka Q może przebiegać objawowo lub bezobjawowo. Najczęściej rozwija się w okresie 2-3 tygodni po zakażeniu. W ostrych przypadkach pojawiają się nagle objawy rzekomogrypowe i gorączka. Podwyższona temperatura utrzymuje się przeważnie przez 1-2 tygodni. U 30-50% osób rozwija się odoskrzelowe zapalenie płuc. Choroba w postaci przewlekłej może trwać nawet dłużej niż 6 miesięcy. Rokowanie w takim przebiegu jest poważne. Czestym powikłaniem jest zapalenie wsierdzia. Śmiertelność wynosi od 1-2%.

 


Rozpoznanie opiera się na objawach klinicznych i wywiadzie epidemiologicznym. Potwierdzają je testy serologiczne, które pozwalają na wykrycie przeciwciał przeciw Coxiella burnetii.

 

Badania te wykonuje się dla antygenów bakteryjnych w dwóch fazach: dla antygenu fazy 1 – w ostrej fazie zakażenia (przeciwciała w klasach IgM i IgG), zaś dla antygenu fazy 2 – przy podejrzeniu przewlekłego zakażenia (przeciwciała w klasach IgG i IgA).
Leczenie zakażeń Coxiella brunetii obejmuje podawanie antybiotyków z grupy tetracyklin, a w skrajnie ciężkich przypadkach chloramfenikolu.